HPV Aşısı için Emsal Karar

Rahim ağzı kanserinin farklı tiplerine karşı 9-14 yaşlarında uygulandığında yüzde 100’e yakın koruyuculuğu olan HPV aşısının Türkiye’de bedelsiz yapılmasıyla ilgili yargıdan emsal karar çıktı.

Rahim ağzı kanserine karşı yüzde 100’e yakın koruyucu olan HPV aşısının üç dozluk bedelini karşılamayan SGK’ya, Mart 2022’de Yağmur Varkal adına Önce Çocuklar ve Kadınlar Derneği’nin açtığı davada mahkeme SGK’yı haksız buldu. Mahkeme, aşıyı kendi imkânlarıyla alan Varkal’a bu bedelin geri ödenmesine karar verdi. HPV aşısının ulusal aşılama programına alınması için önemli bir emsal karar olan bu karara giden yolda, son bir yılda neler yaşandı?

Kaos GL tarafından derlenen bilgilere göre, sağlık hakkı aktivistleri, siyasetçiler, feministler ve LGBTİ+’lar, HPV farkındalığı için son bir yılda şunları yaptı: 

• 9 Haziran 2021’de Halkların Demokratik Partisi Muş Milletvekili Gülüstan Kılıç Koçyiğit, HPV aşısının ulusal aşılama programına alınması için meclis başkanlığına kanun teklifi sundu.
• 19 Ağustos 2021’de KESK Eş Genel Başkanı Şükran Kablan Yeşil, Yeni Yaşam Gazetesi Kadın Eki’ne toplu iş sözleşmeleri (TİS) görüşmelerinde KESK’li kadınların taleplerini yazdı. Yeşil’in sıraladığı talepler arasında regl izni, ücretsiz HPV aşısı, İstanbul Sözleşmesinin feshinin iptal edilmesi de yer alıyor.
• 7 Kasım 2021’de CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Twitter’da yayımladığı bir videoda, iktidara geldiklerinde, rahim ağzı kanserini önleyen HPV aşısı da dahil olmak üzere kadınlar için tüm önleyici sağlık harcamalarının ücretsiz olacağını kaydetti.
• 2 Aralık 2021’de Halkların Demokratik Partisi (HDP) İzmir Milletvekili Serpil Kemalbay, HPV’ye bağlı gelişen kanserleri önlemek amacıyla HPV aşısının Ulusal Aşı Programı’na eklenmesi için kanun teklifi verdi.
• 17 Ocak 2022’de Halkların Demokratik Partisi (HDP) İstanbul Milletvekili Züleyha Gülüm, HPV aşısına ilişkin Sağlık Bakanı Fahrettin Koca tarafından yanıtlanması istemiyle soru önergesi verdi.
• Son bir yıl içinde HPV aşısının Ulusal Aşı Programına alınması için çevrimiçi imza kampanyaları düzenlendi.
• Şubat 2022’de CİSÜ Platformu, üyeleri ve çalışma gruplarıyla beraber oluşturulan “HPV’nin Ulusal Aşı Takvimine Alınması ve Taramaların Yaygınlaştırılması” ve “İstenmeyen Gebeliği Önleyici Yöntemlere Erişim” hakkındaki politika belgelerinin savunulması amacıyla lobicilik görüşmelerine başladı.
• 3 Mart 2022’de İstanbul Eczacı Odası, 4 Mart HPV Farkındalık Günü dolayısıyla Sağlık Bakanlığı’na “HPV Gerçeği ve Aşılamanın Önemi” başlıklı bir dosya göndererek HPV aşılarının rutin aşı takvimine alınmasını istedi.

Ücretsiz HPV aşısı için örnek dilekçe

Yağmur Varkal adına açılan davanın kazanılmasıyla birlikte, HPV aşısının ulusal aşı takvimine alınması ve bedelinin SGK tarafından karşılanması talebi yeniden gündeme geliyor. Pek çok kişinin yüksek maliyetler nedeniyle erişemediği HPV aşısının ücretsiz olması için ilgili dernekler çağrılarını yineliyor. Bianet’te yer alan habere göre, Sosyal Haklar Derneği de kadınlara çağrı yaparak örnek bir dava dilekçesi hazırladı. 

“Koruyucu sağlık hizmetlerini vermek devletin görevidir. Kanser tedavisinin maliyetini göze alan Sosyal Güvenlik Kurumu’nun, koruyucu hizmet bedellerini ödememekte ısrarcı olması yanlış bir tercihtir” diyen Dernek, şu açıklamayı yaptı: “Sağlık ve yaşam hakkımız gereği HPV aşısı SGK tarafından karşılanmalıdır. Bu düzenleme yapılana kadar Sosyal Hukuk olarak, aşısını olmak isteyen bütün kadınları mücadeleye, dava yoluyla hak aramaya davet ediyoruz. Aşı ücretinin kendisine ödenmesine dair talebi SGK tarafından reddedilenler örnek dava dilekçemizi kullanarak dava açabilir.”

Örnek dilekçeye ulaşmak için tıklayınız.

9’lu aşı artık Türkiye’de de temin edilebilir

HPV aşısıyla ilgili son dönemde yaşanan gelişmelerden biri de 9’lu aşının artık Türkiye’de temin edilebilir olması. Bir Instagram kullanıcısının paylaştığı bilgilere göre, HPV’nin dokuz türüne karşı koruma sağlayan Gardasil 9’lu aşı, artık Türkiye’den temin edilebilecek. Bu aşıyı temin etmek için öncelikle bağlı bulunduğunuz Aile Sağlığı Merkezindeki ya da başka bir sağlık kurumundaki hekiminize Gardasil 9’lu aşı reçetesi yazdırmalısınız. Ardından Türk Ezcacılar Birliği’nin yurtdışından ilaç temin birimiyle iletişime geçerek bulunduğunuz ile göre nasıl aşı temin edebileceğinizi öğrenmelisiniz. Bu birimle iletişime geçmek için şu sayfayı ziyaret edebilirsiniz.

HPV 9’lu aşı artık Türkiye’den de temin edilebiliyor olsa da hiçbir HPV aşısı hala ücretsiz değil ve zorunlu aşı takviminde yer almıyor. Rahim ağzı kanserine karşı yüzde 100’e yakın koruma sağlayan HPV aşısı ücretsiz olmalı, çünkü cinsel sağlık herkesin hakkı!